Wat is het ritme en hoe zetten we het voort?

Dorp, Stad en Land is in veel gemeenten verantwoordelijk voor de inventarisatie van cultuurhistorische waarden. Voor het opstellen of het herzien van een monumentenlijst voeren we uitvoerig overleg met historische verenigingen en bestuderen we de aanwezige inventarisaties en aangeleverde lijsten. Er is zoveel kennis al aanwezig in een gemeente, wij gaan graag het gesprek aan en luisteren naar de verhalen van de omgeving.

Na de inventarisatie stellen we een groslijst op van waardevolle bouwkunst, elementen en ensembles. We onderzoeken de aangeleverde objecten en gaan op veldwerk. We fotograferen de groslijst en hebben daarnaast een open blik voor de bouwkunst in de gemeente. Wat is de structuur en stijl van de monumenten? Wat zeggen de constructies, materialen, kleuren en details? Hoe staat het monument in de omgeving?

Vervolgens waarderen we de objecten volgens onze eigen opgestelde matrix en eventuele waarderingstools binnen de gemeente. Hierop bepalen we de grenswaarde voor een monument, om zo tot een collectie te komen. We beschrijven de lijst in heldere taal en overleggen deze aan iedereen die geraadpleegd is, zoals de gemeente, de historische verenigingen en lokale erfgoeddeskundigen. Zo verwerven we niet alleen inzichten, maar ook draagkracht. Uiteindelijk komen we zo tot een concept-monumentenlijst, met vaak daarnaast nog een inventarisatie met beeldbepalende en/of karakteristieke objecten, waarmee de gemeente het vaststellingsproces kan aanvangen en met deze inbreng zal besluiten tot de finale monumentenlijst.

De lijst betekent niet dat er niets mag gebeuren met de monumenten. Juist door het opstellen van een goede lijst worden de mogelijkheden met de gebouwen helder.

De eigenaren zijn vaak trots met de status van hun pand en voelen zich verantwoordelijk voor het voortzetten van het verhaal. De lijst geeft een goede onderbouwing voor nieuwe bebouwing. Door het bewaken van het verleden, ontstaat een goedlopende cadans voor het heden.