De ALV Dorp, Stad en Land was enorm inspirerend
De Algemene Ledenvergadering (ALV) van Dorp, Stad en Land vond dit jaar op 16 juni jl. plaats in het prachtige Museum Vlaardingen. De inbreng en het enthousiasme uit de groep van ca. 40 aanwezigen was aanstekelijk! Vooral heel fijn om elkaar weer te kunnen treffen, en met vakbroeders en -zusters te spreken over het creëren en/of behouden van omgevingskwaliteit bij opgaven en transities.
Ontmoeting, netwerken en inspiratie op het gebied van omgevingskwaliteit stonden op deze zonnige dag centraal. De herkenning en betrokkenheid onder de aanwezigen voor het thema omgevingskwaliteit was groot. De gesprekken over de inhoud waren van een hoog niveau en eigenlijk kwamen we tijd tekort om alle nuances en visies ruimte te geven. Genoeg redenen dus om hierover met elkaar in gesprek te blijven!
Samenvatting
I: Officiële deel van het programma: Algemene Ledenvergadering
Als Vereniging heeft Dorp, Stad en Land eenmaal per jaar een vergadering met onze leden, de gemeenten. We blikten terug op 2021, maakten afspraken voor het volgende jaar, lichtten we onze plannen en ideeën voor de komende tijd toe en bespraken ook de financiën en de bezetting van het bestuur en het bureau.
Onze leden krijgen de conceptnotulen van deze vergadering binnenkort toegezonden.
II: Excursies/wandelingen
Na het officiële gedeelte van de ALV gingen we in drie groepen wandelen naar: - de haven van Vlaardingen; - de binnenstad van Vlaardingen; - en een groep maakte een begeleide tour in het Museum Vlaardingen zelf.
Eén wandeling had de focus op nieuwe ontwikkelingen in Vlaardingen en drie wandelingen werden verzorgd door historische gidsen. De deelnemers hebben op een andere manier de gemeente Vlaardingen leren kennen en kennisgemaakt met kenmerkende bekende én tot dan toe onbekende elementen die voor de specifieke omgevingskwaliteit van deze gemeente zorgen.
III & IV: Werkplaatsen en ‘Kletspotten'
We blikten terug op de Werkplaatsen van 2 juni (in Alblasserdam). Welke dilemma’s of verrassingen toen voorbij kwamen lees je hier.
Plenair werd ingezoomd op omgevingskwaliteit
Waarin zit omgevingskwaliteit dan precies? Vanuit de zaal werden heel diverse zaken genoemd:
- Omgevingskwaliteit is iets dat we echt niet begrijpen, maar wel waarderen.
- Mysterie, geschiedenis, verrassing en groen.
- Contrast tussen oud en nieuw.
- Gebouwde omgeving, mensen, groen, gezamenlijk/persoonlijk, privé, semi-privé in openbaar, aandacht, materiaal.
- Dit gaat over mensen en niet over gebouwen. De essentie van bouwen.
- Ordening, verhoudingen, hiërarchie, overgang privé/openbaar, eenheid versus differentiatie.
- Waar verschillende dingen bij elkaar komen.
- Gelaagdheid.
- Soms kunnen en moeten onaantrekkelijke restruimten betekenis krijgen door deskundigen.
- Goed als er ook rauwe plekken blijven.
- Foto laat zien dat een goede omgeving zowel ruimte maakt als ruimte laat.
- Een decor voor mensen en activiteiten.
- Contrasterende werelden maken een spannende ervaring van waar je bent.
- Gebiedseigenheid wordt verteld met nieuwe opgaven.
- Landschap in de gebouwde omgeving.
- Bewuste keuzes: waarom hier?
- Voortbouwen op bestaande structuren.
- Vreemde samenhang.
- Tegengestelde werelden kunnen heel goed verenigbaar zijn.
- Mensen moeten het begrijpen.
Dorp, Stad en Land werkt met Gouden Regels Omgevingskwaliteit
Met behulp van acht 'Gouden Regels’ van Dorp, Stad en Land gingen we met elkaar in gesprek. Aan de deelnemers werd gevraagd om deze concreter te maken en aan te scherpen. Natuurlijk werd ook de vraag gesteld of deze regels kunnen helpen bij het versterken van Omgevingskwaliteit. Het doel van deze Gouden Regels is het borgen van Omgevingskwaliteit (in de breedte van het begrip) in je omgevingsbeleid. Je kunt het zien als een set uitgangspunten.
- Kwaliteit is een gedeelde verantwoordelijkheid
- De mensen in de omgeving hebben een rol
- Er is samenhang tussen herkomst-, toekomst-, gebruiks- en belevingswaarde
- Een verandering draagt bij aan duurzame ontwikkeling
- Opvallen mag alleen in positieve zin
- Een verandering dient bij voorkeur meerdere belangen
- Een ruimtelijk ontwerp begrijpt en verrijkt de geschiedenis
- De openbare ruimte heeft prioriteit
De 'Gouden Regels Omgevingskwaliteit’ boden veel herkenning en gaven energie op het thema! Enkele opmerkingen kun je hier verder lezen:
1. Kwaliteit is een gedeelde verantwoordelijkheid
- Totaal mee eens! Voor mij is het van belang dat van tevoren bepaald wordt welke kwaliteit jij hebt vertegenwoordigd en hoe je die weegt. Goed voortraject is van belang. Mijn ervaring is dat bij projecten bij gedeelde verantwoordelijkheid vanaf de start de kwaliteit uiteindelijk het grootst is (zie de film transformatie Rijksmuseum). Dit is niet altijd een garantie.
2. De mensen in de omgeving hebben een rol
- Voorstel aanpassing: 'De mensen in de omgeving hebben lol: dat leidt tot betere kwaliteit'.
- Mensen die meedenken over de inrichting van de omgeving hechten daarna ook meer aan het resultaat. Dit draagt bij aan het behoud van kwaliteit.
- De mensen in de omgeving hebben vaak veel kennis over wat er speelt en waar behoefte aan is.
- Alle mensen hebben een rol. Maak hen ook verantwoordelijk voor hun omgeving. Maak hen bewust.
- Omgeving is meer dan bebouwing; levensvormen en levenswijzen zijn doorslaggevend, noem het cultuur/culturele waarden.
- Ruimtelijke ordening confronteert en diverteert.
3. Er is samenhang tussen herkomst-, toekomst-, gebruiks- en belevingswaarde
- Onduidelijk.
- Idealiter wel van belang, maar niet altijd mogelijk.
- Bovendien is belevingswaarde subjectief en tijdelijk.
- Samenhang niet altijd noodzakelijk.
- Tegenstrijdigheden/tegenstellingen tussen ontwerp kunnen juist bijdragen aan belevingswaarde.
- Samenhang/balans/contrast/spanningsveld.
4. Een verandering draagt bij aan een duurzame ontwikkeling
- Voorstel aanpassing: ‘Een verandering moet bijdragen aan een duurzame ontwikkeling’.
o Niet alleen technisch duurzaam!
o In samenhang ontwerpen.
o Vakmanschap.
o Oude technieken.
o Luiken / leilinden / geveloriëntatie. - Deze regel samenvoegen met Gouden Regel over meerdere belangen.
- Duurzaamheid is maatschappelijk van belang en heeft een steeds grotere rol.
- Waar mogelijk; verduurzaming is niet altijd mogelijk.
- Wel van belang bij zowel nieuwbouw als transformatie.
- Niet ad hoc, maar toekomstbestendig/circulair bouwen.
- Wat betekent duurzaam in deze context? Een verandering dient meer dan 1 doel (passend bij Gouden Regel ‘Een verandering dient bij voorkeur meerdere belangen’).
5. Opvallen mag alleen in positieve zin
- Is niet objectief en constant.
- Anders verwoorden.
- Wat is positief?
- In de ervaring van omgevingskwaliteit moet er ook ruimte zijn voor lelijkheid, al is het alleen maar om contrast te kunnen ervaren. Er moet ook iets te veranderen zijn.
6. Een verandering dient bij voorkeur meerdere belangen
- Win – win situatie, 1+1=3 synergie.
- Behoud van waarden uit het verleden, kleurstelling, ruimte/aansluitingen.
- Hoezo? Wat zijn verschillende belangen? En hoe ga je daarmee om?
- Efficiënt: maar het meest met het minst.
- Geeft langdurigheid (dus duurzaamheid).
- Denk aan hoe je waarde kunt toevoegen (niet alleen wat moet, maar ook wat kan).
- Proces is ook belangrijk; kun je het op een waardevolle manier doen?
- Suggestie voor aanpassing: ‘Een verandering streeft bij voorkeur naar meerdere belangen’.
- Hangt een beetje van de schaal af, of dat werkelijk zo zou moeten zijn.
- Eenvoudige zaken dienen vaak maar één belang, complexe zaken meerdere.
7. Een ruimtelijk ontwerp begrijpt en verrijkt de geschiedenis
- Erfgoed als fundament voor ontwikkelingen.
- Erkent en vult aan.
- Maak zelf ook weer historie/erfgoed.
- Geschiedenis niet altijd leidend, maar soms alleen uitgangspunt.
- PUNT. Dat is de basis.
8. De openbare ruimte heeft prioriteit
- De ‘groene’ openbare ruimte.
- Klopt: Hoe hoger de dichtheid des te groter is de prioriteit.
- Openbare ruimte wel altijd bekijken in relatie tot de plint/programma’s op maaiveld.
