Zonering zonne-energie Willemstad, gemeente Moerdijk

Dienst	Duurzaamheid & Historie
Expertise	Erfgoed
Plaats	Willemstad (Gem. Moerdijk)

Zonne-energie en zonnepanelen staan sterk in de belangstelling in Nederland. De duurzame toepassing en de financiële mogelijkheden leiden tot stijgende aantallen aanvragen voor zonnepanelen. Gemeenten willen meegaan in deze transitie, maar ondervinden moeilijkheden bij panden met monumentale waarde of gebieden met een beschermd stads- of dorpsgezicht. Zo ook de gemeente Moerdijk, waarvan het oude centrum van de vesting Willemstad een beschermd gezicht is. De gemeente vroeg Dorp, Stad en Land te onderzoeken of een actualisering van het beleid mogelijk is - en onder welke voorwaarden.

Accentverschuiving: op naar duidelijke afspraken
Omgevingskwaliteit in de groene transitie betekent niet meer dat zonnepanelen niet gewenst zijn. Het uitgangspunt is dat plaatsing ervan zo min mogelijk storend is in het straatbeeld. Dat geeft een mogelijkheid voor een accentverschuiving in de benadering: van per definitie panelen uitsluiten, naar panelen toestaan waar dat binnen duidelijke afspraken mogelijk is. Er kan binnen deze visie ook rekening gehouden worden met het feit dat plaatsing van panelen later eenvoudig weer ongedaan kan worden gemaakt om welke reden dan ook. De feitelijke en blijvende schade aan de onderliggende bestaande monumentale daken zal bij juiste bevestiging beperkt zijn.

De zone, de panelen
Voor alle panden met monumentale status of binnen het beschermd stads- of dorpsgezicht, stelden we tien algemene uitgangspunten op. Zo is een belangrijk uitgangspunt dat zonnepanelen op en niet in de dakbedekking worden geplaatst, zodat bij later verwijderen weer een ongeschonden dakvlak zichtbaar wordt.

In Willemstad deelden we het beschermd stadsgezicht en losse monumentale panden op in verschillende zones, gebied A, B en C, met een aflopende cultuurhistorische waarde. Binnen Willemstad sloten we de molens, kerken en nog enkele specifieke panden expliciet uit, vanwege bijzondere en soms unieke cultuurhistorische betekenis binnen de collectie van de gemeente. Het plaatsen van zonnepanelen op deze objecten is in welke vorm en omvang ook, een te grote aantasting van de monumentwaarden.

Specifieke criteria, helder beoordelingskader
De toetsingscriteria voor zonnepanelen zijn helder uiteengezet. Zo worden in zone A, met de hoogste monumentale waarde, panelen alleen toegestaan op het achterdakvlak, met minimaal 50 cm afstand tot de goot en een meter afstand tot de nok. In Zone C, de zone met een lagere cultuurhistorische waarde, mogen de panelen wel op het voordakvlak, onder specifieke voorwaarden en maximaal 70 procent van het dak beslaan. Onze ervaring is dat specifieke voorwaarden juist niet ontmoedigen, maar de bewoners motiveert door de verzekering van wat er wel mogelijk is.

Lees het hele rapport >

Terug naar overzicht

“De Waterpoort bij de haven en de Landpoortstraat zijn de historische toegangen van de vesting. Het beeld op de vesting Willemstad vanaf deze toegangswegen is van hoge waarde. Het dakenlandschap van Willemstad vanaf deze wegen dient zo veel mogelijk in tact te worden gelaten.”

Toelichting zone A Willemstad