Geschenkwoningen Watersnoodramp 1953 in kaart en beeld

Dienst	Cultuurhistorische inventarisatie
Expertise	Erfgoed, landschap
Plaats	Zeeland, Zuid-Holland

Na de Watersnoodramp van 1953 stonden grote delen van Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant onder water en raakten 100.000 inwoners dakloos. Vanuit heel de wereld ontving Nederland hulp. Zo schonken Noorwegen, Zweden, Finland, Denemarken, Oostenrijk en Frankrijk bouwpakketten voor in totaal 860 complete woningen.

Deze karakteristieke geschenkwoningen zijn 68 jaar later nog steeds stille getuigen van deze bijzondere internationale steun. De huidige bewoners geven aan met veel plezier in deze vaak kleurrijke woningen met unieke geschiedenis te wonen. Het aantal overgebleven oorspronkelijke woningen neemt echter af door sloop, of doordat ze minder herkenbaar zijn geworden door verbouwing.

Om meer aandacht te krijgen voor deze markante geschiedenis vroegen de provincies Zeeland en Zuid-Holland Dorp, Stad en Land een inventarisatie op te maken van de geschenkwoningen. In totaal zijn vijftien verschillende woningtypen gerealiseerd. Finland schonk twee typen, Noorwegen drie, Zweden drie, Denemarken één, Oostenrijk vijf typen en Frankrijk één.

Een team van Dorp, Stad en Land verrichtte het veldwerk vanaf de openbare weg. Het op locatie vinden van alle adressen bleek een flinke puzzel, omdat ruim honderd woningen niet gebouwd zijn op het adres dat wel in de archieven staat genoteerd. Mede dankzij informatie van de gemeenten en door het bestuderen van luchtfoto’s lukte het om de meeste huizen uiteindelijk te vinden.

Op sommige plaatsen deed de lokale pers verslag van het veldwerk. Hierdoor waren veel bewoners op de hoogte en werd een eerste stap naar bewustzijn gecreëerd over de geschenkwoningen en het verhaal dat we graag willen doorvertellen.

Het resultaat is een kleurrijke, gedetailleerde optekening van de verschillende soorten woningen in Zuid-Holland en Zeeland en online te raadplegen cultuurhistorische kaarten, waarop alle woningen staan met beschrijving en waardering. De inventarisatie is een belangrijke stap om het verhaal van de Watersnoodramp en de internationale steun hierin ook zichtbaar te maken voor de generaties na ons.

Bekijk de inventarisatie Geschenkwoningen >

Terug naar overzicht

“Kenmerkend voor de Zweedse woningen zijn de drie vensters in de topgevel. De woningen hadden (net als de Noorse huizen) dubbele ramen en deuren: buitenramen die naar buiten opendraaien en op enige afstand binnenramen die naar binnen opendraaien. Dit was toen al een standaard oplossing voor ‘dubbel glas’ in Scandinavië.”

Uit beschrijving geschenkwoning Zweden: type Zw 5e