Aan de slag met Omgevingskwaliteit

Dorp, Stad en Land is in het kader van de aankomende Omgevingswet gestart met het project mooiVISIE/mooiPLAN. Doel van dit project is het ontwikkelen van ‘bouwstenen’ voor overheden om omgevingskwaliteit vorm te geven in een omgevingsvisie en een omgevingsplan. In dat kader hebben wij september al enkele ‘werkplaatsen’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten is aan beleidsmakers, adviseurs en gebruikers gevraagd wat zij verstaan onder omgevingskwaliteit. Dit leidde nog niet tot een eensluidend antwoord, maar wel tot concretere deelvragen en inzichten hoe we omgevingskwaliteit kunnen borgen. De vraag “Wat is omgevingskwaliteit?” verschuift naar een nog interessantere vraag; “Wie draagt zorg voor een goede omgevingskwaliteit en wanneer?”.

 

Naast een veilige en gezonde leefomgeving is ook het bereiken en in stand houden van een goede omgevingskwaliteit toegevoegd als centrale doelstelling (artikel 1.3 Ow) van de Omgevingswet. In de Memorie van toelichting van de Omgevingswet wordt omgevingskwaliteit omschreven als; “aspecten als cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit van bouwwerken, stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap. Het gaat daarbij zowel om de menselijke beleving van de fysieke leefomgeving als om de intrinsieke waarden die de maatschappij toekent aan de identiteit van gebieden en aan dier- en plantensoorten.”

 

Aspecten als gezondheid en veiligheid en ook functionaliteit vallen volgens de toelichting bij de wet nadrukkelijk niet onder de definitie van omgevingskwaliteit. In de concepten van de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s, 1 juli 2016) behorende bij de Omgevingswet wordt echter ook gesproken over omgevingskwaliteit in de zin van aspecten als geur en trillingen. En wordt naast gezondheid en veiligheid zelfs ruimtelijke kwaliteit weer als belangrijke zorg van de overheid benoemd (zie paragraaf 3.2 van de toelichting Ontwerpbesluit kwaliteit leefomgeving. Ruimtelijke kwaliteit wordt in 1988 al gedefinieerd in de Rijksnota ‘Vierde Nota over de Ruimtelijke Ordening’ als Gebruikswaarde + Belevingswaarde + Toekomstwaarde).

 

De onduidelijkheid en ruimere opvattingen – zoals vergelijkingen met de term ‘ruimtelijke kwaliteit’ of samengaan met ‘milieukwaliteit’ – zijn verklaarbaar en leidt tot een goed inhoudelijk debat, maar ook tot spraakverwarring. Het draagt niet bij aan een praktische aanpak voor gemeenten voor de implementatie van de Omgevingswet en het opstellen van omgevingsvisies en -plannen. Het is dan ook terecht dat Federatie Ruimtelijke Kwaliteit in een reactie op de AMvB’s aan de minister vraagt om een nadere duiding van omgevingskwaliteit. Het College van Rijksadviseurs adviseerde eerder al om het begrip omgevingskwaliteit in de wet stevig neer te zetten “als het leidend, integrerend motief voor het omgevingsbeleid. Niet de kers op de taart, maar de gist in het brood.”

 

werkplaats-omgevingskwal

Aan de slag

Gemeenten kunnen al aan de slag en dat begint met het op de agenda zetten van omgevingskwaliteit als één van de centrale onderwerpen voor een omgevingsvisie en -plan. Zoals mijnomgevingsvisie.nl (een initiatief van Architectuur Lokaal) al aangeeft; “Het definiëren van omgevingskwaliteit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheden en burgers geworden”. Dorp, stad en land wil hier graag in  meehelpen. Doel van het project mooiVISIE/mooiPLAN is het ontwikkelen van ‘bouwstenen’ om omgevingskwaliteit vorm te geven in een omgevingsvisie en een omgevingsplan. Vanwege de grote belangstelling gaan we de komende tijd meerdere werkplaatsen organiseren.

 

Als jij ook betrokken wilt worden bij het bouwen aan mooiVISIE/mooiPLAN dan ben je van harte uitgenodigd, stuur een mail naar info@dorpstadenland.nl om je aan te melden. Je wordt dan op de hoogte gehouden van het proces en uitgenodigd voor de werkplaatsen.

 

Bas Schout | planoloog

0 reacties op “Aan de slag met Omgevingskwaliteit
1 Pings/Trackbacks voor "Aan de slag met Omgevingskwaliteit"
  1. […] Dorp, Stad en Land is in het kader van de Omgevingswet gestart met het project mooiVISIE/mooiPLAN. Doel van dit project is het ontwikkelen van ‘bouwstenen’ voor overheden om omgevingskwaliteit vorm te geven in een omgevingsvisie en een omgevingsplan. In dat kader heeft Dorp, Stad en Land in september enkele ‘werkplaatsen’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten is aan beleidsmakers, adviseurs en gebruikers gevraagd wat zij verstaan onder omgevingskwaliteit. Dit leidde nog niet tot een eensluidend antwoord, maar wel tot concretere deelvragen en inzichten hoe we omgevingskwaliteit kunnen borgen. De vraag “Wat is omgevingskwaliteit?” verschuift naar een nog interessantere vraag; “Wie draagt zorg voor een goede omgevingskwaliteit en wanneer?”  Lees meer!  […]

Nieuwsbrief

Recente tweets

Top